قالبهای خبری
در رسانه به كالبد و ساختار شكلي ارایه پيام به مخاطب قالب (format) اطلاق ميشود. فرهنگ آكسفورد طرح، نقشه كلي و چينش هر چيز [عناصر خبر] را " قالب" تعريف كرده است.
توليد و پخش خبر در رسانهها در قالبهاي گوناگون انجام ميشود كه رسانهها براي تأثيرگذاري بر افكار عمومي از آنها بهره ميگيرند.
خبر، " قالب" و" محتواي" منحصر بهفرد خود را دارد. " قالب هاي خبري" فرم نهايي محصول "پيام" در ر سانهها را براي ارایه به مخاطبان مشخص ميكنند و نوعي "بستهبندي پيام" محسوب ميشوند. اخبار و گزارشهاي خبري رويدادها و وقايع در 5 قالب كلي دستهبندي ميشوند.
1ـ قالب خبر (News)
2ـ قالب گزارش خبري (dispatch)
3ـ قالب بخش خبري (Newscast)
4ـ قالب تفسير (Commentary)
5ـ قالب برنامههاي سياسي (Political Program)
هريك از اين قالبها متناسب با انواع رسانه (تلويزيون، راديو، اينترنت و مطبوعات) شكلهاي (forms) گوناگوني دارند كه "20 فرم" ارایه پيام در رسانههاي خبري وجود دارد.
۱ـ قالب خبر (News)
خبر علاوه بر اينكه يك "مفهوم" است نام يك "قالب" نيز هست و "قالب خبر" بر حسب نوع رسانه، فرم هاي زير را دارد:
1ـ خبر مكتوب (مطبوعات)
2ـ خبر راديويي
3ـ خبر تلويزيوني
4ـ خبر اينترنتي (الكترونيكي)
قالب خبر، 3 ويژگي عمده دارد كه آنرا از ساير قالبها متمايز ميكند.
1ـ رويدادگرايي (Event - Oriented)
2ـ تازهگرايي (- Oriented New)
3ـ داده گرايي (- Oriented Data)
رويدادگرايي بدين مفهوم است كه بايد رويدادي رخ دهد تا تهيه خبر معنا پيدا كند. بدون وجود رويداد و يا تحولات مربوط به آن، خبر موجوديت پيدا نميكند. خبر به رويداد و تحول در رويداد وابسته است "[قاضي زاده: 1381: 44] «خبر محض» (Straight News) گزارشي است كه حول يك "رويداد مشخص" در زمان و مكان مشخص ـ بدون اعمال نظر خبرنگار شكل ميگيرد و وظيفه آن انتقال جزويات تا حد امكان در چارچوب محدوديتهاي زماني و مكاني است». [ شكرخواه: 1374:32]
اين قالب خبري همچنين تازهگرا است يعني در دايره رويدادها و وقايع تازه معنا و مفهوم دارد.
از اينرو چنانچه اطلاعات يك "رويداد" بهمحض وقوع آن گردآوري و منتشر (چاپ و پخش) شود به آن خبر اتلاق ميشود ولي اگر فاصله زماني بين وقوع "رويداد" و زمان تهيه دادههاي اطلاعاتي آن زياد شود محصولي كه تهيه و منتشر ميشود "خبر" نيست، بلكه "گزارش خبري" است.
تكنيك پخش مستقيم موجب شده است كه رويداد به همان شكلي كه در حال رخدادن است يا بهمحض وقوع بهصورت مستقيم به مخاطب ارایه شود و فاصله زماني بين "وقوع" و "انتشار" را حذف كرده و يا بهنحو بسيار محسوسي كاهش داده است. پخش مستقيم يك رويداد در حال وقوع يعني "خبر" و اين ديگر "گزارش" نيست.
"پخش مستقيم" موجب كاهش مراحل دروازهباني خبر و دخل و تصرف دروازهبانان (gate keepers) در فرايند توليد و پخش خبر مي شود. راجر فاولر (fowler) ـ نظريهپرداز صاحبنام در حوزه تحليل گفتمان انتقادي ـ بر اين باور است كه خبر يك پديده طبيعي نيست كه مستقيماً از درون واقعيت برآمده باشد بلكه يك محصول است. خبر را يك صنعت توليد ميكند و ساختار بوروكراتيك و اقتصادي اين صنعت براساس رابطه ميان دولت و ديگر سازمانهاي سياسي شكل ميگيرد" [ مجله پژوهش و سنجش شماره 27:1380:50]
خبر همچنين دادهگرا (- Oriented Data) است. دادهگرايي به اين مفهوم است كه گروه خبري تلاش ميكند دادههاي اطلاعاتي رويداد را در اختيار مخاطبان خود قرار دهد و از هرگونه دخل و تصرف و پردازشهايي كه موجب تغيير ماهيت رويداد ميشود پرهيز ميكند.
تعداد و تنوع اين "قالب خبري" در هر رسانه بيانگر توانايي يا ناتواني آن رسانه در توسعه پوشش خبري رويدادها و وقايع است و اين مزيت بيانگر قدرت "رقابت رسانهاي" است.
چنانچه عوامل رسانهاي با سازوكار مناسب در عرصههاي خبري حضور فعال و تأثيرگذار داشته باشند و بهمحض وقوع رويدادها و وقايع، اخبار آنرا تهيه و منتشر كنند به يك منبع مهم و تأثيرگذار در عرصه خبر تبديل ميشوند و هر چهقدر در اين عرصه حضور كمتر داشته و اخبار رويدادها و وقايع را بهنقل از ساير "منابع خبري" منتشر كنند ناگريز بر اهميت آن منابع تأكيد كردهاند و قدرت رقابت خود را ضعيف جلوه دادهاند.
البته مراد اين نيست كه رسانهها نبايد از ساير منابع خبري بهره گيرند بلكه مقصود آن است كه حضور سريع عوامل رسانهها در صحنههاي رويدادها و وقايع قدرت رقابت آنها را افزايش ميدهد و هر چهقدر اين حضور در صحنههاي "بين المللي" و "ملي" فراگير باشد بههمان ميزان "اقتدار رسانه" افزايش مييابد.
چنانچه اطلاعرساني بر اين "قالب خبري" متمركز شود، ناگريز بايد سازوكارهاي رسانهاي نيز به روشي سازماندهي و ساماندهي شوند كه موجب سرعت "دسترسي به منابع خبري" و "پخش اخبار" شود و امروزه "سرعت" يكي از ويژگيهاي بارز "رقابت رسانه ها" محسوب ميشود و هر رسانهاي كه خبري را قبل از ساير رقبا پخش كند، "اعتبار" بيشتري را كسب كرده است و موجب "اعتماد مخاطبان" نيز خواهد شد.
از اينرو اگر مقصود رسانهاي اين باشد كه مخاطب هميشه احساس كند در حال دريافت "تازهها" است ضرورتاً به اين قالب خبري بايد اهميت ويژهاي داده شود.
اين قالب خبري الزاماتي نيز دارد و بدون توجه به آنها نميتوان به اهداف رسانه دست يافت از جمله آنها هميشه آماده بودن گروههاي خبري براي حضور در صحنههاي رويدادها، وقايع و شكار آنها است و اين موضوع مهم به "انعطاف سازماني" نياز دارد يعني يك سازمان رسانهاي چگونه منابع مختلف خود را ساماندهي كند كه بتواند سبكبال و در كوتاهترين زمان و به بهترين وجه ممكن اخبار رويدادها يا وقايع را منتشر نمايد.
۲ـ قالب گزارش خبري (Dispatch)
"گزارش خبري" نوعي قالب خبري است كه در رسانهها كاربرد گستردهاي دارد . اين نوع قالب خبري به تحولات تازه مربوط به رويدادهاي گذشته و "حاشيه تحولات" رويدادهاي حال ميپردازد.
گزارش خبري الزاماً "رويدادگرا" نيست. "گزارش ممكن است منشأ رويدادي نداشته باشد" {قاضي زاده:1381:44} اگر موضوع تازهاي در رابطه با وقايع گذشته رخ دهد ميتواند موضوع گزارش خبري قلمداد شود.
گزارش خبري همچنين "فرايندگرا" است. فرايندگرايي به روندي ميگويند كه "رويدادها"، با "ابعاد" وسيعتري مورد توجه قرار ميگيرند. اصولاً "رويدادها" بهگونهاي هستند كه بهمحض وقوع، خبر آنها بايد منتشر شود و فرصت كافي براي تحقيق بهمنظور كسب اطلاعات بيشتر درباره "بستر" و "علل" اينگونه رخدادها وجود ندارد. از اينرو اگر يك رويداد در محدوده وسيعتري (از لحاظ موضوع، زمان و مكان) مورد توجه قرار گيرد، انعكاس آن در قالب "گزارش خبري" است، از اينرو گزارشهاي حاشيهاي كه در رابطه با وقوع يك رويداد يا وقايع تهيه ميشوند "گزارش خبري" هستند. همچنين بازتاب افكار عمومي در موضوعات چالشي و مورد توجه جامعه گزارش خبري محسوب ميشوند.
۳ـ قالب پخش خبري (News Cast)
قالبهاي خبر، "گزارش خبري" و "تفسير خبر" كه معمولاً از نظر زماني كوتاه و موجز هستند در قالب ديگري بهنام مجموعه يا پخش خبري به مخاطبان ارایه ميشوند. اين مجموعهها معمولاً در 3 شكل كوتاهمدت، ميانمدت و بلندمدت و هر بخش بر حسب مورد در مدت 3 تا 30 دقيقه به مخاطبان ارایه ميشوند.
در مجموعههاي خبري بايد به معيارها و شاخصهايي مانند نيازهاي مخاطبان، هويت شبكه راديويي يا تلويزيوني، فعاليتهاي رقباي رسانهاي، مأموريتها و اهداف رسانه، تكنولوژي ارتباطي و شاخصهايي از قبيل تنوع در ابعاد گوناگون آن، جذابيت، گويندگي، كارگرداني و گستره جغرافيايي توجه كرد.
۴ـ قالب تفسير خبري (Commentary News)
تفسير خبر نوعي قالب خبري است كه براي "رمزگشايي" پيامهاي نامرئي "اطلاعات و اخبار" كاربرد دارد. ويژگي اين قالب خبري اين است كه جهتگيري و سوگيري رسانه را نشان ميدهد بالاخص زماني كه مفسران، كاركنان رسمي رسانه باشند نوع جهتگيري آنها در واقع جهتگيري رسانه را نشان ميدهد.
امــروزه رسانهها بهجاي تفسير خبر از "گفتگوي خبري" با حضور كارشناسان برونرسانهاي بهره ميگيرند و از قالب سنتي تفسير فاصله ميگيرند. اين شيوه موجب ارتباط بيشتر رسانه با نخبگان و استفاده از تخصصهاي متنوع در تفاسير خبري ميشود و ديگر زمان اينكه يك مفسر رسانه متني را بنويسد و گويندهاي آنرا بخواند بهتدريج در حال سپريشدن است و بعضي از رسانهها نيز چنين شیوهای را كنار گذاشتهاند. در واقع رسانهها رويكرد خود را به اين شكل تغيير دادهاند كه بهجاي اينكه خود موضعگيري كنند، اين كار را از زبان "كارشناسان در دسترس" بيان كنند و بهجاي بيان "مستقيم" شيوه بيان "غيرمستقيم" را انتخاب كردهاند.
۵ـ قالب برنامههاي سياسي (Political Programs)
برنامههاي سياسي بازتابدهندة گستره عمومي هستند. اين گستره متشكل از سازمانها و نهادهاي رسمـــي و غيررسمي، احزاب، گروهها، دستهجات و فعالان سياسي و اجتماعي است. برنامههاي سياسي بهلحاظ اهميتي كه در بازتاب افكار عمومي دارند بهلحاظ ساختاري، محتوايي و مدتزمان با ساير قالبهاي خبري تفاوت محسوسي دارند و در عين حال كه ساختار شكلي آنها "توليدي" است ولي ساختار محتوايي آنها اطلاعرساني است .
برنامههاي سياسي در تحقق توسعه متوازن جامعه، جامعهپذيري و هنجارسازي نقش بسيار با اهميتي دارند و توازني بين "حقوق حاكميت" و "حقوق مردم" ايجاد ميكنند. بهلحاظ اهميت اين برنامهها، از نوع مواجه رويكرد آنها با مسایل جامعه، ميتوان به جهتگيريها و اولويتهاي رسانهها پي برد. در واقع در بعضي از رسانهها اين برنامه ها كاركرد تبليغي و در بعضي از آنها "كاركرد توسعه اي" دارند كه اين دو بسيار از يكديگر متفاوت هستند.
پيام هاي ديگران
( 1 نظر ) PermaLink يكشنبه، 17 تير، 1386 - حجتاله عباسي
گونه بندي گزارشگري خبر (مبتكر، منتظر، عمومي و تخصصي)
گزار شگر فردي است كه به تنهايي يا همراه يك گروه خبري وظيفه پوشش خبري رويدادها و وقايع را بعهده دارد.
گزارشگران برحسب اعتبار نتايج و تأثيرگذاري، زمينه فعاليت ، نوع رسانه و دايره جغرافيايي فعاليت به گروههاي مختلفي تقسيم مي شوند.
1 ـ گزارشگران مبتكر و گزارشگران منتظر
گزارشگـــران خبر به اعتبار نتايج و تأثيرگذاري به دو گروه كنشگر يا فعال (active) و كنش پذيریا منفعل (passive) تقسيم مي شوند.
گزارشگر كنشگر يا مبتكر به فردي مي گويند كه بطور مستمر درصدد خلق آثار خبري تازه است ، چنين گزارشگراني انديشه ساز، جريان ساز، رويدادآفرين و فرآيندگرا هستند و در سير تحولات جامعه تأثير عميق مي گذارند از اين رو پيشاهنگ و پيشقراول فعاليت هاي رسانه اي هستند و با انديشه به سراغ سوژه هاي خبري مي روند و با تأثيرگذاري در عرصه عمومي، خود و ديگران را به شهرت و اعتبار مي رسانند.
گزارشگران كنش گر داراي نوانديشي، ابتكار ، جسارت و آماده پذيرش مخاطره هاي اقتصادي، سياسي و اجتماعي هستند و دنبال ايجاد بسترهاي جديد و تأثيرگذارند و به شكار سوژه هاي خبري مي روند.
گزارشگران كنش گر يا مبتكر داراي قوه ابداع و نوآوري هستند و مخاطب ساز و آينده نگرند و بصورت دايمي در صدد دستيابي به وضع مطلوب و افزايش شعاع دايره مخاطبان رسانه هستند.
گزارشگران مبتكر اسير زمان و مكان رويدادها نمي شوند و دنباله رو وقايع نيستند بلكه خود مبتكرانه مديريت زمان و مكان را در صحنه رويدادها و افكار عمومي بدست مي گيرند.
گزارشگران مبتكر فعاليت در رسانه هاي جمعي را نوعي آرمان و رسالت اجتماعي مي دانند و اسير دام هاي اصحاب قدرت نمي شوند.
گزارشگران كنش پذير يا منفعل، منتظر و دنباله رو وقايع و رخدادها هستند. آنان به انتظار وقوع رويدادها مي نشينند و رويدادگرا هستند و از بين اطلاعاتي كه به آنها عرصه مي شود، مواردي را گزينش مي كنند. آنان فاقد ابتكار، جسارت ، نوانديشي و مخاطره پذيري بوده و سرنوشت خود را به دست حوادث مي سپارند و نقش تعيين كننده اي در سير تحولات جامعه ندارند. در فعاليت هاي آنان ويژگي بارز و تداوم داري مشاهده نمي شود و البته ممكن است در كار خودشان موفقيت نسبي نيز كسب كنند.
گزارشگران كنش پذير يا منتظر، اسير عوامل و شرايط محيطي هستند و از آن بسيار تأثير مي پذيرند و فاقد شاخصه اي هستند كه به كار آنها اصالت و هويت دهد. آنان فعاليت در رسانه هاي جمعي را نوعي شغل و گذران امور زندگي مي دانند.
گزارشگران كنش پذير حال نگرند و به حفظ وضع موجود خود و رسانه فكر مي كنند و پيام هاي مهندسي شده توسط ديگران را از طريق رسانه منتقل مي كنند.
گزارشگران كنش پذير بندرت در صحنه جامعه مشهور مي شوند زيرا براي فعاليت خود رسالتي قايل نيستند و معمولاً ديگران را به شهرت مي رسانند.
2 ـگزارشگران عمومي و گزارشگران تخصصي
گزارشگران خبر بر حسب زمينه و موضوع فعاليت به دو دسته عمومي و تخصصي تقسيم مي شوند. گزارشگران عمومي آن دسته از گزارشگراني هستند كه در عرصه هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي فعاليت مي كنند و دايره فعاليت مشخصي ندارند آنان براي مخاطبان خاصي فعاليت نمي كنند و توجه آنها به همه مخاطبان است ." روزنامه نگاران و گزارشگراني كه طيف وسيعي از موضوعات متنوع را بدون توجه به عناوين آنها پوشش مي دهند گزارشگر عمومي هستند."(1)
گزارشگران تخصصي گزارشگراني حرفه اي هستند كه در يك يا چند ساخت يا زيرساخت اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي فعاليت مي كنند." روزنامه نگاران و گزارشگران كه حوزه خاصي از اخبار نظر مد، تجارت و يا علوم را پوشش مي دهند گزارشگر تخصصي هستند."(2)
بـــه عنوان مثال زير ساخت هاي بخش اجتماعي نظير امور زنان ، جوانان ، كارگران، نهادهاي غيردولتي و زيرساخت هاي بخش سيــــاسي نظير فعاليت هاي دولت ، احزاب،سازمان هاي بين المللي و ... زير ساخت هاي بخش فرهنگي شامل فعاليت هاي دانشجويي ، دانش آموزي و نهادهاي فرهنگي ... و زيرساخت هاي بخش اقتصادي شامل فعاليت هاي صنعتي، تجاري ، كشاورزي و بورس ... و مي باشند.
3 ـ گزارشگران مطبوعاتي، راديويي و تلويزيوني و چند رسانه اي
گـــزارشگران خبر از لحاظ نوع رسانه اي كه در آن فعاليت مي كنند به 4 گروه مطبوعاتي ، راديويي ، تلويزيوني و چند رسانه اي تقسيم مي شوند كه فعاليت در هر رسانه تحت تأثير تكنولوژي رسانه اي به دانش و فعاليت هاي ويژه اي نياز دارد.
4 ـ گزارشگران داخلي و گزارشگران خارجي
گزارشگران به اعتبار دايره جغرافيايي يا حوزه فعاليت خود به دو دسته گزارشگران درون مرزي يا داخلي(ملي و محلي) و گزارشگران برون مرزي يا خارجي( جهاني و بين المللي) تقسيم مي شوند.
1و 2 ـ ملوين دفلور و اورت دنيس ـ شناخت ارتباطات جمعي، ترجمه: سيروس مرادي، انتشارات دانشكده صداوسيما، زمستان 1383 صص 721 ـ 746
3 ـ عبدالحسين آذرنگ،مباني نشر كتاب، انتشارات سمت ، زمستان 1384، چاپ پنجم
پيام هاي ديگران
( 2 نظر ) PermaLink شنبه، 9 تير، 1386 - حجتاله عباسي
پخش زنده و باورپذيري مخاطبان
توليد و انتشار پيام در رسانهها براساس اهداف معيني انجام ميشود و در هيچ رسانهاي فرايند توليد و انتشار پيام بدون هدف نيست و در پس توليدات رسانهاي انگيزه و اهداف برنامهريزي شدهاي وجود دارد.
رسانهها بالاخص رسانههاي صوتي و تصويري با صرف هزينههاي سنگين مبادرت به توليد انواع برنامهها براي مخاطبان خود ميكنند با اين انگيزه كه پيام آنها بر مخاطبان مؤثر افتد و در آرايش علايق فرهنگي، سياسي و اجتماعی و اقتصادي آنان در گستره عمومی تأثيرگذار باشند.
چنين هدف مهمي مستلزم باورپذيري پيامهاي رسانهها است و چنانچه پيامهاي ارسالي از رسانهها توسط مخاطبان دريافت و باور شوند آنان بهميزان قابل توجهي به اهداف خود دست يافتهاند اما چنانچه پيامهاي ارسالي از رسانهها با ناباوري مخاطبان مواجه شوند در چنين شرايطي دستاندركاران رسانهها به اهداف خود نرسيدهاند.
براساس مطالعات «روكيچ» (Rokeach) هر انساني داراي يك نظام "باور ـ ناباوري" (belief – disbelief) ميباشد كه حاصل جمع و يا محصول باورها و ناباوريهاي او نسبت به دنياي مادي و اجتماعي خويش است .(1)
"روكيچ درباره دريافت اطلاعات توسط انسان و درجه اعتبار منبع ارتباط ميگويد: تمام اطلاعاتي را كه هر انسان دريافت ميكند داراي طبيعتي دوگانه است. از يكسو اطلاعاتي مربوط به موضوع مورد ارتباط ميدهد و از سوي ديگر اطلاعاتي در مورد منبع ارتباط و شايستگيهاي او و نيز درجه اعتبار و اعتماد به او و مشابه آن، براي افراد با درجه جزميت بالا بسيار دشوار است كه اين دو قسم اطلاعات را مجزا و منفك از يكديگر مورد داوري قرار دهند. پذيريش اين افراد از منبع و مرجع ارتباط بدان حد از شكل يافتگي و كمال است كه ارزيابي او را از موضوع مورد ارتباط تحتالشعاع قرار ميدهد و آنان بيشتر به فرستنده پيام توجه دارند تا محتواي پيام «بهعبارت ديگر آنها بيشتر به كسي كه چيزي را ميگويد توجه دارند تا آنچه گفته ميشود» اين منبع ارتباط براي افراد مختلف، تأثير متفاوتي را شكل ميدهد و خود نيز براي دريافتكنندگان پيام كاملاً متفاوت ميباشند." (2)
نظام باور ـ ناباوري هر فرد دو حد نهايي يك پيوستار است و براي اينكه يك رسانه بهعنوان منبع پيام بتواند متناسب با هدف موردنظر در مخاطب باور يا ناباوري ايجاد كند مستلزم اتخاذ روشها و شيوههاي مناسب توليد و انتشار پيام است.
يكي از شيوههاي مؤثر در باورپذيري يا ناباوري مخاطبان پخش زنده (live) است. پخش زنده انتشار همزمان خبر رويداد در حال وقوع براي مخاطبان است و تكنولوژي ماهواره (satellite) انجام چنين شيوهاي را مؤثر ساخته است و پخش زنده مزاياي متعدد و معايب اندكي دارد كه از جمله آنها ميتوان به اين موارد اشاره كرد.
1ـ سرعت انتقال در پيام
هر شيوه توليد و پخش پيام در رسانهها بهجز شيوه پخش مستقيم يا ارتباط مستقيم به علت اينكه زنجيره و مراحل خاصي را در توالــــيهاي زمانــي طي ميكند فاصله زماني بين زمان وقوع و زمان پخش خبر رويداد ايجاد ميكند كه موجب كهنهشدن خبر ميشود. يعني اگر از نظر رياضي زمان وقوع يك رويداد T1 و زمان پخش خبر آن رويداد راT2 بناميم فاصله زماني T= T2-T1 بيانگر سرعت انتشار اخبار است چنانچه T=0 باشد بهترين حالت ممكن رخ ميدهد كه همان پخش مستقيم خبر رويداد حين وقوع آن است در غير اينصورت هر چهقدر اين فاصله زماني بيشتر شود خبر رويداد كهنهتر ميشود تا جايي كه ممكن است تأخير در پخش نتايج منفي براي رسانه بهبار آورد.
سرعت در انتقال پيام به دو مفهوم؛ دسترسي سريع به منابع خبري و انعكاس بيواسطه و بههنگام خبر رويدادها اطلاق ميشود و هرچهقدر سرعت عمل گروه خبري در صحنه رويداد بيشتر باشد امكان دستيــابي به اطلاعات دقيق براي مخاطب بيشتر است. تكنولوژي فنآوري اطلاعات و تكنولوژيهاي جديد تواليهاي زماني را در فرايند توليد و پخش اخبار تغيير داده است و نه تنها زيرسيستمهاي (subsystems) توليد و انتشار اخبار را بهنحو قابلتوجهي كاهش داده است بلكه با حذف مراحل زايد، سرعت انتشار اخبار را افزايش داده است.
2ـ دروازهباني خبر
«جيمز واستون» (Games Watson 1996)(3) دروازهباني را بازكردن و يا بستن مجاري وسايل ارتباطجمعي و اجازه عبور به خبرها يا ممانعت از عبور آنها ميداند.
«پيتروال» (Peter Wall 2001)(4) دروازهباني را فراگردي ميداند كه اطلاعات بهصورت پيامهاي ارتباطي گزينش و جرحوتعديل ميشود.
«مايكل گامبل» و «تري كوايل گامبل» (Michael Gamble Fterikwal Gambel 1989) (5) تعريف مشتركي از دروازهباني به اين شرح دادهاند: «هر شخصي كه توانايي محدودكردن، افزودن، تأييد يا ردكردن، تفسير يا دوباره تفسيركردن اطلاعات ارسالي توسط رسانه يا دريافتي از آن را دارد، دروازهبان تلقي ميشود.»
در جريان ارتباط روزمره مردم از دروازهباني به سانسور censor)) ياد ميشود و آنرا معادل دستكاري وقايع و اعمال سليقه در گزارش و خبر رويدادها و وقايع تلقي ميكنند.
پخش مستقيم، مراحل دروازهباني اخبار را بهنحو چشمگيري كاهش ميدهد و با حذف عوامل واسطه (Medium) در رسانهها امكان دريافت بدون واسطه اطلاعات را براي مخاطبان فراهم ميكند و از اينرو امكان اعمال سليقه و اولويتگذاري در گزارشهاي خبري و اخبار بهنحو بارزي كاهش مييابد و ميزان باورپذيري مخاطبان افزايش مييابد.
3ـ مخاطبمحوري
پخش زنده يك سيستم مخاطبمحور است و توجه اصلي در انتشار پيام را نيازها و آرمانهاي مخاطبان ميداند نه هنجارهاي درونرسانهاي كه توسط نهاد رسانه يا سازمان رسانه تعيين ميشوند.
اتخاذ چنين شيوهاي از ديدگاه مخاطبان نوعي احترامگذاشتن به آرا و عقايد و نگرشهاي آنان تلقي ميشود و سازمان رسانه را از ايجاد نوعي هژموني رسانهاي بر حذر ميدارد، بهعبارت ديگر در چنين نگرشي، مخاطب، فعال (active) تلقي ميشود و داراي كمال و حق انتخاب است.
4ـ واقعگرايي
پخش مستقيم يعني عينيگرايي، به اعتقاد «ملوين دفلور» و «اورت اي دنيس» مندرج در كتاب شناخت ارتباطات جمعی (۶) بهطور كلي روزنامهنگاري عيني روشي است كه بهصورت سنتي با 3 هدف مشخص ميشود"
1ـ جداسازي حقايق روشن و معلوم از اظهارنظرهاي شخصي .
2ـ ارايه گزارش غيراحساسي از جريان اخبار.
3ـ كوشش در ارايه تصوير روشن و زيبايي از حادثه با درنظرگرفتن همه جوانب آن كه بتواند اطلاعات كامل را به مخاطبان عرضه بدارد.
اين مقاله كوتاه را با اين پرسش بهپايان ميبرم كه پخش مستقيم براي کدام دسته از رويدادها كاربرد دارد؟ در پاسخ به اين سؤال بايد گفت پخش مستقيم براي رويدادهايي كه از ارزشهاي خبري زيادي برخوردار هستند كاربرد دارد و فقط ميتوان آنرا هنگام وقوع رويدادها و يا استمرار جريان رويداد بهكار برد و گرنه انتشار گزارش خبري بهشيوه پسرويدادي آنهم بهصورت پخش زنده نوعي ضدارزش محسوب ميشود زيرا وقتي كه يك رويداد رخ داده است تهيـــه گــــزارش پسرويدادي بهصورت ضبطي كه امكان تهيه گزارش با كيفيت عالي را ميسر ميسازد از پخش زنده بهتر است و پخش زنده فقط مادامي كه يك رويداد در جريان است ارزشمند ميباشد و براي ساير موارد فاقدارزش است.
منابع
1 و 2ـ فرهنگي، علي اكبر. ارتباطات انساني . تهران. انتشارات مؤسسه خدمات فرهنگي رسا. جلد اول. چاپ 10. 1385. صفحه 99-100.
3-Gamble M.W , Gamble T.(1989)." Intereducing mass Communication." Second edition,9.
4– Wall p. Bennett , P. Beck A. (2001) " Communication Studies the essential introduction". London: Routledge.96.165.
5– Watson, J.(1998) " media Communication". London . Fourth edition.108
6_ ملوين دفلور و اورت اي دنيس. شناخت ارتباطات جمعي. ترجمه: سيروس مرادي. انتشارات دانشكده صداوسيما. چاپ اول. زمستان 1383. صفحه 361.
پيام هاي ديگران
( 2 نظر ) PermaLink شنبه، 2 تير، 1386 - حجتاله عباسي
وب سايت ها و وبلاگ ها مولود فناوري اطلاعات هستند و به عنوان رسانه اي فراگير نقش موثري در توسعه ارتباطات افقي دارند و با الهام از نظر مك لوهان آنها رسانه اند پس پيام هستند. ارتباطات عمودي نوعي سيستم متمركز رسانه اي است كه كنترل آن در دست اصحاب قدرت است ولي در ارتباطات افقي افراد تعيين كننده و تأثير گذار هستند.
جام ملت های آسیا در صدر اخبار رسانه ها